Historia miasta
Według wnikliwych badań archeologicznych najstarsze ślady osadnictwa terenów, na których leży dziś Kolbuszowa datowane są na schyłek epoki paleolitu niżowego (od 12000 do 7900 lat p.n.e.). Dowody w tej sprawie ustalono na wydmie piaszczystej w Weryni. Tereny obecnego powiatu kolbuszowskiego były również zamieszkiwane w późniejszych epokach. Intensywniejsza działalność osadnicza miała jednak miejsce dopiero w XV i XVI wieku. Rozbudowa terenów doprowadziła do wielu sporów granicznych i konieczności ścisłego rozgraniczenia wsi.
Oficjalnie nazwa miasta Kolbuszowa pochodzi od jego ówczesnego właściciela Kolbusza. Po raz pierwszy pojawiła się w 1503 roku zastępując dawne Porąby Wielkie. Według dokumentu regulującego zasady handlu autorstwa Józefa Karola Lubomirskiego miasto Kolbuszowa zostało ulokowane przed 1683 rokiem. Wówczas przez jego tereny wiódł główny szlak handlowy Sandomierz -Przemyśl.
Kolbuszowa jako posiadłość Leliwitów Tarnowskich przez dłuższy czas należała do powiatu sandomierskiego z przynależnością kościelną do diecezji krakowskiej (po 1786 do tarnowskiej). W czasie zaborów ziemie Kolbuszowej znajdowały się w cyrkule rzeszowskim, natomiast od 1867 roku Kolbuszowa stała się już pełnoprawnym miastem powiatowym.
Historia miasta Kolbuszowa ściśle związana jest również z kulturą żydowską. Pierwsi Żydzi w Kolbuszowej osiedlali się już w XVII wieku, trudniąc się handlem, rzemiosłem oraz wyszynkiem. W 1866 roku miasto przyjęło nawet herb z krzyżem greckim i gwiazdą Dawida. Podczas II wojny światowej ludność żydowska została wywieziona do Rzeszowa. W tym czasie na terenie Kolbuszowej działały organizacje AK i BCh. Między innymi w ramach akcji „Burza” zginęło tutaj kilkudziesięciu partyzantów.
Po zakończeniu wojny w 1948 powstał tutaj kolbuszowski klub sportowy KKS Kolbuszowianka, a w 1964 uruchomiono odcinek linii kolejowej z Rzeszowa do Kolbuszowej. W miarę upływu lat była ona sukcesywnie przedłużana, zyskując połączenia kolejowe ze wszystkimi większymi ośrodkami miejskimi w Polsce.
Miasto zaczęło się rozwijać. Kwitło życie kulturalne Kolbuszowej – w 1978 roku powstał słynny kolbuszowski skansen, który do dziś jest główną atrakcją turystyczną i zabytkiem Kolbuszowej. 1 stycznia 1999 roku miasto ponownie stało się stolicą powiatu kolbuszowskiego. Obecnie wszystkie miejscowości Kolbuszowej zamieszkuje około 26 000 osób. Najbardziej znani Kolbuszowianie to między innymi rysownik Andrzej Mleczko i polityk Marian Krzaklewski.
Tags: badania archeologiczne, herb Kolbuszowej, KKS Kolbuszowianka, kultura żydowska, lokacja miasta Kolbuszowa, paleolit niżowy, posiadłość Leliwitów Tarnowskich, powiat kolbuszowski